SCORM và xAPI khác nhau ở đâu
SCORM và xAPI đều là chuẩn để báo cáo hoạt động học tập, khác nhau ở chỗ nội dung chạy ở đâu và nói được bao nhiêu. Nội dung SCORM chạy trong cửa sổ của LMS và báo về đúng một bộ giá trị cố định: hoàn thành, điểm, thời gian, đạt hay không đạt. Nội dung xAPI chạy ở bất cứ đâu, kể cả hoàn toàn ngoài LMS, và gửi các câu có dạng "người học — hành động — đối tượng" về một Learning Record Store, nên nó ghi được những việc như xem video tới 80%, làm hỏng một bài mô phỏng hai lần, hay dự một buổi tập huấn offline.
Đặt cạnh nhau: SCORM, xAPI và cmi5
| SCORM 1.2 / 2004 | xAPI | cmi5 | |
|---|---|---|---|
| Ra đời | 2001 / 2004 | 2013 | 2016 |
| Nội dung chạy ở đâu | Trong cửa sổ LMS | Bất cứ đâu | LMS mở, chạy ở bất cứ đâu |
| Báo về đâu | LMS đã mở nó | Learning Record Store (LRS) | LRS, kèm luật mở từ LMS |
| Ghi được gì | Hoàn thành, điểm, thời gian, đạt/trượt | Câu bất kỳ: ai, làm gì, với cái gì | Câu xAPI, kèm vòng đời khoá học có quy định |
| Chạy offline | Không | Có, câu xếp hàng rồi gửi sau | Có |
| App di động, app native | Không | Có | Có |
| Mức LMS hỗ trợ | Gần như mọi LMS | Tuỳ nơi; cần có LRS | Đang tăng, chưa đều |
| Hợp khi | LMS chỉ cần ghi ai đã học xong | Cần chi tiết, hoặc học diễn ra ngoài LMS | Muốn chi tiết của xAPI mà không mất cách LMS mở và ghi hoàn thành |
SCORM mạnh ở đâu và dừng ở đâu
Điểm mạnh của SCORM là nó đã xong. Nó ngừng thay đổi từ khoảng 2004, và chính vì thế gần như mọi LMS trên thị trường đều nhập được gói SCORM mà không cần hỏi ai. Nếu yêu cầu chỉ là "đưa khoá này lên, rồi cho tôi biết ai đã hoàn thành" thì SCORM trả lời đủ, và xAPI không làm câu trả lời đó tốt hơn.
SCORM dừng ở mép cửa sổ LMS. Nó không báo được điều gì xảy ra trước khi khoá học mở hay sau khi khoá học đóng, không mô tả được một hoạt động theo cách riêng của hoạt động đó, và không có khái niệm về việc học diễn ra ở nơi khác. Mô hình dữ liệu là một danh sách trường cố định, nên mọi câu hỏi nằm ngoài danh sách đó đều không có chỗ để đặt.
xAPI thêm được gì, và đổi lại phải trả gì
xAPI thay danh sách trường cố định bằng một câu: người học đã làm hành động gì với đối tượng nào. Vì từ vựng để mở, xAPI ghi được những thứ SCORM không có trường để chứa — một lượt thử mô phỏng, một buổi kèm cặp, một đoạn tài liệu đọc trên điện thoại lúc chờ ở sân bay.
Cái giá là hạ tầng và kỷ luật. Câu xAPI phải có chỗ để rơi vào, tức là phải có Learning Record Store, và LRS là một thứ tách rời khỏi LMS. Và vì từ vựng để mở, hai nhóm cùng mô tả một hoạt động có thể tạo ra hai bộ câu không bao giờ khớp nhau — chính sự linh hoạt làm nên sức mạnh của xAPI cũng là thứ khiến một dự án xAPI không có kế hoạch sinh ra đống dữ liệu không ai truy vấn nổi.
cmi5 — phần mà hầu hết bài so sánh bỏ qua
Gần như mọi bài "SCORM vs xAPI" đều dừng ở hai cái tên, và để lại cho người đọc một lựa chọn sai. cmi5 là một profile của xAPI, bổ sung đúng thứ mà xAPI đã bỏ đi: luật để LMS mở khoá học, và một bộ động từ thống nhất cho vòng đời khoá học.
Trên thực tế, cmi5 mới là câu trả lời cho phần lớn những người tưởng rằng mình cần xAPI. Nó giữ LMS ở vai trò mở khoá học và ghi nhận hoàn thành — lý do khiến SCORM tiện — trong khi các câu vẫn về LRS với đầy đủ chi tiết của xAPI.
Chọn thế nào cho đỡ mất thời gian
Bắt đầu từ câu hỏi mà người ta sẽ hỏi bạn, đừng bắt đầu từ chuẩn. Nếu câu hỏi là "học xong chưa?" thì SCORM là đủ, phần còn lại chỉ là chi phí không thu lại được gì.
- Việc học chỉ diễn ra trong LMS, và bạn cần hoàn thành với điểm → SCORM 2004 (hoặc 1.2 nếu LMS đã cũ)
- Cần biết chuyện gì xảy ra bên trong khoá học, không chỉ biết nó đã kết thúc → cmi5
- Việc học diễn ra trong app, ngay tại chỗ làm, hoặc offline, và LMS không phải trung tâm → xAPI gửi thẳng vào LRS
- Chưa chắc → xuất SCORM trước, cmi5 sau, từ cùng một nguồn, thay vì chọn một chuẩn rồi không đổi được
Câu hỏi thường gặp
xAPI có thay thế SCORM không?
Trên thực tế thì không, và không sớm. xAPI công bố năm 2013 mà SCORM vẫn là thứ đa số LMS nhập được mặc định, chính vì phạm vi cố định của SCORM là điều làm cho mức hỗ trợ gần như phổ quát trở thành khả thi. Trong vài năm tới, thực tế nhiều khả năng vẫn là cả hai cùng tồn tại, và nội dung được xuất ra chuẩn nào mà nơi nhận hiểu được.
Dùng SCORM có cần Learning Record Store không?
Không. SCORM báo về chính LMS đã mở nội dung, và LMS lưu kết quả. LRS chỉ cần khi dùng xAPI hoặc cmi5.
Một khoá học xuất được cả SCORM lẫn xAPI không?
Được, nếu công cụ soạn dựng gói từ chính nguồn của khoá học chứ không phải chuyển đổi định dạng này sang định dạng kia. Mosra xuất SCORM 1.2, SCORM 2004, xAPI và cmi5 từ cùng một bộ slide, nên việc chọn chuẩn không phải là chọn một lần rồi chịu.
Nên chọn phiên bản SCORM nào?
SCORM 2004, trừ khi LMS của bạn nói khác — nó xử lý được sequencing và tách đạt/trượt khỏi hoàn thành, thứ mà SCORM 1.2 gộp làm một. SCORM 1.2 vẫn là lựa chọn an toàn hơn với nền tảng cũ hoặc ít phổ biến, và vẫn được chấp nhận rộng rãi.
xAPI có chạy được khi không có Internet không?
Có. Câu xAPI xếp hàng ở máy và gửi đi khi có kết nối trở lại — đây là một trong những lý do chính khiến xAPI ra đời. SCORM không có cơ chế tương đương, nó cần một phiên LMS đang sống.
Mosra nằm ở đâu trong chuyện này
Mosra là công cụ soạn bài trình chiếu, xuất được cả bốn định dạng từ một bộ slide — nên quyết định này không phải chốt trước khi bắt đầu làm.
- SCORM 1.2, SCORM 2004, xAPI và cmi5, xuất từ cùng một bộ slide nguồn
- Có sẵn Learning Record Store, để câu xAPI và cmi5 có chỗ rơi vào
- Câu hỏi chấm điểm đặt ngay trên slide, chấm bên trong gói và báo ngược qua runtime
- Vẫn xuất được PPTX, PDF và HTML5 từ chính bộ slide đó, nên không bị khoá vào đâu cả
Tính năng liên quan
cmi5 là gì?
cmi5 là một profile của xAPI, quy định cách một hệ thống quản lý học tập mở nội dung và cách nội dung đó báo lại vòng đời của chính nó. Nó ra đời vì x…
Chuẩn e-LearningLearning Record Store là gì?
Learning Record Store, viết tắt là LRS, là một kho dữ liệu chuyên dụng để nhận và lưu các câu xAPI — những bản ghi có dạng "người học, hành động, đối …
Cách nhanh nhất để chốt chuyện này
Dựng một bộ slide, xuất một gói, rồi nạp vào chính LMS của bạn. Một buổi chiều trả lời được thứ mà bảng so sánh không trả lời nổi.